FRANCISZEK FRĄCZEK INTYMNIE

Muzeum Okręgowe w Rzeszowie zaprasza na wernisaż wystawy

FRANCISZEK FRĄCZEK INTYMNIE

który odbędzie się 3 maja 2026 roku (niedziela) o godz. 15.00 w Gmachu Głównym Muzeum Okręgowego w Rzeszowie przy ul. 3 Maja 19

Rok 2026 został ogłoszony na Podkarpaciu Rokiem Franciszka Frączka (1908-2006) – nestora rzeszowskiego środowiska artystycznego, wybitnego malarza i rysownika. Niniejsza wystawa wpisuje się w obchody upamiętniające dwudziestą rocznicę śmierci artysty. Eksponaty pochodzą prywatnych kolekcji, Muzeum Okręgowego w Rzeszowie i Biura Wystaw Artystycznych w Rzeszowie.

„Franciszek Frączek intymnie” …, bo przecież autoportret jest jedną z najbardziej osobistych form wypowiedzi artysty o sobie samym. Intymność to nie tylko sensualność bądź szeroko rozumiana erotyka, choć tak na ogół bywa utożsamiana. Pojęcie kryje w sobie dużo głębszy sens znaczeniowy. Równie intensywnie odnosi się do dwóch przenikających się światów ludzkiej egzystencji sfery physis i psyche, podkreślając synergię między ludzkim syntetyzmem naturalnym i ontologicznym. Przede wszystkim dotyczy sfery prywatności, najskrytszych myśli, wyobrażeń, bliskich relacji, z którymi niekoniecznie od razu, chcemy się dzielić. Ta cząstka uniwersum bywa zarezerwowana dla nas samych tworząc rodzaj enklawy czasami arkadii, właściwie przestrzeni dostępnej tylko dla wybranych.

Wystawa po raz pierwszy prezentuje tak szeroki wybór autoportretów, które artysta konsekwentnie tworzył przez całe swoje życie. Zebrane zostały wizerunki począwszy od lat 30. XX wieku, po dzieła powstałe u kresu dni. Franciszek Frączek wyraża w nich samego siebie, buduje własną tożsamość, potwierdzając zarazem mistrzostwo warsztatowe. Z okresu młodości zachowały się obrazy o charakterze realistycznym, wręcz akademickim. Z czasem zaczęły przybierać oblicze bardziej metaforyczne. Artysta wybiegając myślami w przyszłość wykonał kilka prac z cyklu „Gdy będę stary”, wyobrażając siebie na starość, jako człowieka o twarzy pooranej zmarszczkami i melancholijnym spojrzeniu. Co ciekawe będąc już dojrzałym artystą, wracał wspomnieniami do czasów dzieciństwa widząc oczami duszy siebie pod postacią kilkuletniego chłopca w serii rysunków noszących tytuł „Młodości sielska, anielska”.

Spora grupa autoportretów posiada rozbudowane kompozycje i wyjątkowo epicką wymowę. Ilustruje scenki z życia codziennego, jak chociażby podróże na plenery lub traumatyczne wspomnienia z czasów wojny. Część z nich osadzona jest w scenerii onirycznej, a nawet surrealistycznej i dotyka zjawisk nadprzyrodzonych, w tym przypadku tyczy się to cykli tematycznych: „Zaświaty”, „Znajomi z kosmosu” i „Co się stanie z moja sztuką”.

W pozostałych wizerunkach utożsamia się z kulturą Słowian, co ikonograficznie współgra z przyjętym przez niego imieniem Słońcesław z Żołyni. To właśnie dzięki nim pamiętamy Franciszka Frączka jako legendarnego i najdłużej żyjącego szukalszczyka.

Prace pochodzą z kolekcji prywatnych, Muzeum Okręgowego w Rzeszowie oraz Biura Wystaw Artystycznych w Rzeszowie.
Czas trwania: 03.05-31.05.2026 r.
Kuratorka wystawy: Dorota Rucka-Marmaj, Kustosz w Dziale Sztuki