Projekt: PRETIOSA. Biżuteria pradziejowa i wczesnośredniowieczna w zbiorach Muzeum Okręgowego w Rzeszowie.

Celem projektu jest wydanie katalogu interesującej grupy zabytków archeologicznych z Polski południowo-wschodniej, znajdujących się w zbiorach Muzeum Okręgowego w Rzeszowie. Publikacja będzie pierwszym całościowym opracowaniem pradziejowej i wczesnośredniowiecznej biżuterii z kolekcji muzeum, w której znajdują się również precjoza unikatowe w skali całego kraju. Zwyczaj zdobienia stroju i ciała to nieodłączny rytuał człowieka, towarzyszący mu już od najstarszych dziejów, bez wątpienia nacechowany – w znacznie szerszym niż obecnie zakresie – symboliką i magią. Opierając się na encyklopedycznym ujęciu biżuterii, pod pojęciem tym kryją się drobne przedmioty, wykonane najczęściej z metali szlachetnych i cennych kamieni, zdobione różnorodnymi technikami, służące jako ozdoby ciała i stroju. Biżuterię określają walory estetyczne i artystyczne, co pozwala zaliczyć do niej także ozdoby ludów pierwotnych, wykonane z surowców, które określilibyśmy jako dość pospolite, czyli z kości, rogu, muszli, etc.

Katalog obejmie ozdoby z różnych horyzontów chronologicznych – od młodszej epoki kamienia (III tys. p.n.e.), przez epokę brązu i żelaza, aż po wczesne średniowiecze (VI–XIII w.). Zostaną one również zaprezentowane w kontekście zróżnicowania funkcjonalnego oraz symbolicznego.  Prezentacja zabytków będzie miała miejsce w oparciu o wydzielone kategorie, wśród których znajdą się  1. Paciorki; 2.  Naszyjniki, bransolety oraz naramienniki i nagolenniki; 3. Wisiorki, zawieszki i łańcuszki; 4. Szpile, fibule, sprzączki pasów oraz guziki; 5.  Pierścionki, skręty, kółka, zausznice oraz kabłączki; 6. Inne (przedmioty o niejednoznacznej funkcji oraz takie, które ze względu na formę lub zastosowany surowiec mogły pełnić rolę elementów biżuteryjnych).

Każdy zabytek zostanie opisany (materiał, wymiary, datowanie, pochodzenie, numer inwentarza, literatura) i sfotografowany, a wybrane obiekty staną się bohaterami rekonstrukcji rysunkowych, oddających sposób wykorzystania ozdób na przestrzeni dziejów. Dodatkowo, przy części zabytków pojawią się kody QR prowadzące do modeli 3D, co nada publikacji interaktywny charakter i pozwoli na swobodne oglądanie zabytków z każdej perspektywy, ułatwiając lepsze zrozumienie ich formy oraz detalu.

Wartość zadania: 92 200,00
Dofinansowanie ze środków MKiDN: 50 000,00
Dofinansowanie ze środków Województwa Podkarpackiego: 42 200,00

Opracowała: Joanna Ligoda, autorka projektu i przygotowywanej publikacji

Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego